تاریخچه اشتراک گذاری سفر (قسمت اول)

واژه “به اشتراک گذاری سفر” اغلب تصویری از سالهای ۱۹۷۰ میلادی آمریکا را به ذهن می‌آورد: شلوراهای دمپا گشاد، صفوف طولانی بنزین و پمپ بنزین‌هایی با این هشدار “بنزین نداریم”. برای بیشتر مردم به اشتراک گذاری سفر این تصویر عجیب ذهنی مبنی بر عادت‌های خساست بار خرج پول را به ذهن متبادر می‌کند که مربوط به عصر ترموستات است.

اما تاریخچه به اشتراک گذاری سفر تقریبا به اندازه اختراع خود اتومبیل است  و بر اساس مطلبی که توسط دانشگاه MIT منتشر شده است، پس از عصر طلایی خود در اواخر دهه نود همچنان به خوبی دوام آورده است.

ridesharing

به اشتراک گذاری سفر مدت کوتاهی پس از معرفی خودروی مدل T، اولین خودرویی که برای قشر متوسط طراحی شده بود آغاز شد. اواخر سال ۱۹۱۴، آمریکا همزمان با تجربه یک بحران اقتصادی با سیل خودروهای ارزان قیمت که در خیابان دیده می‌شدند مواجه شده بود، در سانفرانسیسکو، صاحبان خودروهای سازمانی شروع کردند به ارائه صندلی‌های خودروهایشان به همان قیمت مسافرکش‌های خیابانی که به عنوان جیتنی (Jitney) شناخته می‌شد. در طول نه ماه تب جیتنی تمام منطقه مِین را درنوردید. اما همانطور که رشد انفجار گونه به اشتراک گذاری سفر پتانسیل عظیم خود را نشان می‌داد، باعث رشد خشم مسافرکش‌های ناراضی نیز گردید که با شیوه جدید رقابت که با همکاری دولت همراه بود به مبارزه برخواستند. از آن زمان تا کنون محبوبیت به اشتراک گذاری سفر  بسته به سیاست‌های دولتی با افزایش و کاهش مواجه بوده است. به طوری که در سال ۱۹۱۸ قوانین جدید موجب کاهش ۹۰ درصدی به اشتراک گذاری سفر در آمریکا گردید.

انقلاب به اشتراک گذاری سفر را می‌توان در پنج بخش طبقه‌بندی نمود:۱- باشگاه‌های به اشتراک گذاری سفر در جنگ جهانی دوم ۲- واکنش عمده به بحران انرژی در دهه هفتاد میلادی ۳- طرح‌های اولیه به اشتراک گذاری سفر به صورت سازمان‌دهی شده ۴- سیستم‌های به اشتراک گذاری سفر قابل اطمینان ۵- به اشتراک گذاری سفر مبتنی بر فناوری.

۱- باشگاه‌های به اشتراک‌گذاری سفر در جنگ جهانی دوم

به اشتراک گذاری سفر تا تجدید نظر دولت مرکزی آمریکا در زمان جنگ جهانی دوم کم فروغ باقی ماند. مواجه شدن با حقیقت نیاز به صرفه جویی در منابع به دلیل هزینه‌های جنگ، دولت را مجبور کرد تا با صنایع نفتی همکاری نماید و کمپین ۸ میلیون دلاری (به پول امروز حدود صد میلیون دلار) را راه اندازی نماید تا رانندگان را ترغیب کند که هنگام سفر از طریق باشگاه‌های به اشتراک گذاری افراد دیگری را نیز با خود جابجا نمایند. این پوستر تبلیغاتی این کمپین است که می‌گوید “وقتی تنها رانندگی می‌کنید در حقیقت با هیتلر سفر می‌کنید”.

old ridesharing

جالب توجه است که به اشتراک گذاری سفر در همکاری با کمپانی‌های خودروسازی و نفتی مورد استقبال قرار گرفت. همکاری میان بخش خصوصی و دولت، در کنار حس ملی‌گرایی و کمپین تبلیغاتی قابل توجه به شدت در تغییر عادت رفتاری مصرف‌کنندگان آمریکایی موثر واقع شد.

۲- واکنش عمده به بحران انرژی در دهه هفتاد میلادی

مجددا پس از دوران جنگ با کاهش تاکید بر صرفه جویی در منابع، مشارکت در به اشتراک گذاری سفر رو به افول گذاشت. اما حمایت‌های دولت در سال ۱۹۷۴ و بعد از تحریم نفتی، زمانی که نیکسون رئیس جمهور آمریکا قانون اضطراری حفاظت از شاهراه نفتی را مورد امضاء قرار داد که به موجب آن دولت مرکزی بودجه لازم برای ایجاد و آغاز سیستم به اشتراک گذاری سفر را تصویب کرد مجددا باعث رونق به اشتراک گذاری سفر گردید.

۳- طرح‌های اولیه به اشتراک گذاری سفر به صورت سازمان‌دهی شده

کارتر گام‌‌های نیکسون را در حمایت از خودروهای پرسرنشین (مخالف تک‌سرنشین) دنبال کرد که شامل، ایجاد نیروی کار ملی برای به اشتراک گذاری سفر و تلاش برای ایجاد پارکینگ‌هایی مخصوص خودروهای به اشتراک گذاشته شده جهت ترغیب هرچه بیشتر رانندگان برای به اشتراک گذاری صندلی خالی خودروهایشان بود. همچنین به اشتراک گذاری سفر به عنوان راهکاری جهت کاهش آلودگی هوا مورد توجه و تشویق قرار گرفت و اولین واحد ارائه کننده منطقه‌ای به اشتراک گذاری سفر تاسیس شد.

همه موارد گفته شده در اواخر دهه هفتاد میلادی به کار گرفته شدند که به عنوان فعالترین دوره در تاریخ به اشتراک گذاری سفر شناخته می‌شود. مجددا با افزایش دستمزدها، کاهش قیمت بنزین و حذف حمایت‌های دولتی به اشتراک گذاری سفر رو به افول گذاشت.

ride sharing

– سیستم‌های به اشتراک گذاری سفر قابل اطمینان

اکنون ما شاهد دوره رنسانس در فعالیت‌های مربوط به، به اشتراک گذاری سفر هستیم، اگرچه پس از عصر تب جیتنی این اولین بار است که این موضوع بدون حمایت‌های دولتی، تولیدکنندگان خودرو و کمپانی‌های نفتی اتفاق می‌افتد. “مسافران هر روزه” در ناحیه واشنگتن دی سی به “slug-lines” ملحق می‌شوند: نوعی به اشتراک گذاری غیر رسمی در میان غریبه‌ها جهت تقسیم کردن هزینه بنزین و عوارض جهت دسترسی سریع‌تر به مقصد از طریق مسیرهای مخصوص خودروهای پرسرنشین.

carpool

افزایش قیمت نفت از سال ۲۰۰۵ که با کاهش دستمزدها به دلیل بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ نیز ترکیب شده است، کافی است تا اقبال عمومی را جهت تجدید به اشتراک گذاری سفر حتی با وجود عدم حمایت‌های دولتی افزایش دهد.

۵- به اشتراک گذاری سفر مبتنی بر فناوری

هم‌اکنون کارآفرینان دست به کار شده‌اند. با استفاده از شبکه های اجتماعی، وب‌سایت‌های بسیاری در حال ایجاد سیستم‌های به اشتراک گذاری سفر هستند که در مقایسه با گذشته به کاربران خود اجازه می‌دهد بسیار راحت‌تر همسفرهای خود را یافته و خودروی خود را با آنان به اشتراک گذارند.

از اواخر دهه نود میلادی برنامه‌های سفر مشترک بسیاری از طریق اینترنت، تلفن‌های همراه و شبکه‌های اجتماعی یکپارچه شده‌اند. سیستم‌های سفر مشترک آنلاین در حال بهره‌گیری از گستره‌ای از راهبردهای جدید برای ساختن جوامعی جهت به اشتراک گذاری سفر هستند: همکاری با تعداد زیاد کارمندان منطقه‌ای، مشوق‌های مالی، استفاده از شبکه‌های اجتماعی در میان نوجوانان، خدمات به اشتراک گذاری لحظه‌ای سفر که مبتنی بر تلفن‌های هوشمند و نرم‌افزارهای خودکار به اشتراک گذاری سفر است. همچنین رویکرد به اشتراک گذاری سفر به صورت غیررسمی، که بر روی نقاط ملاقات تمرکز کرده‌اند، افزایش یافته‌ است.

مزیت تلفن‌های هوشمند، که همیشه در دسترس هستند و ارتباط پیوسته‌ای را با اینترنت برقرار می‌کنند، به استارت آپ‌ها این اجازه را می‌دهد تا اپلیکیشن‌هایی را طراحی کنند که ارتباط میان راننده و مسافر را در لحظه  برقرار می‌کنند. انعطاف‌پذیری بسیاری که توسط فناوری مدرن ایجاد شده است به اشتراک‌گذاری سفر را امکان‌پذیر تر از همیشه کرده است. امروزه به اشتراک گذاری سفر در حدود ۸ تا یازده درصد شیوه حمل و نقل در کانادا و آمریکا را شامل می‌شود. تقریبا ۶۳۸ برنامه به اشتراک گذاری سفر در آمریکای شمالی وجود دارد.

همه درباره آنچه که در آینده رخ خواهد داد گمانه زنی می‌کنند. اما روندی که ما مشاهده می‌کنیم به ما می‌گوید که به اشتراک گذاری سفر به محبوب شدن خود در میان مردم ادامه خواهد داد. چرا که از فوریه ۲۰۱۲ نفت خام به قیمت صد دلار در هر بشکه مبادله می‌شود و پیش‌بینی می‌شود که این قیمت با افزایش طبقه متوسط در کشورهای در حال توسعه که فشار بیشتری بر روی مصرف منابع پایان پذیر فسیلی وارد می‌کنند افزایش یابد. درآمد قابل استفاده همچنان همانند گذشته پائین خواهد ماند. دولت‌ها سرانجام در حال اهمیت دادن به مساله تغییرات آب و هوایی هستند و به نظر می‌رسد سیاست‌های تشویقی جهت کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی داشته باشند.

اگرچه ما از حمایت‌های کسب و کارهای عظیم یا پشتوانه‌های دولتی برخوردار نیستیم که به طور طبیعی به توسعه به اشتراک گذاری سفر کمک خواهد کرد، اما ترکیب بحران‌های اقتصادی، افزایش قیمت بنزین و توسعه فناوری می‌تواند به اندازه کافی برای ورود به عصر جدید به اشتراک گذاری سفر کافی باشد. اگرچه اقبال عمومی به این مساله با سیاست‌های دولت افزایش یا کاهش یافته است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *